Z archiwum Queer: Historia tęczowej flagi napisana w 2001 roku

Dziś mamy dla was artykuł napisany 21 lat temu! O historii tego, jak tęczowa flaga stała się symbolem społeczności gejowskiej - wtedy jeszcze nie mówiono o społeczności LGBTQ+. Kto zaprojektował flagę? Tego dowiecie się z dzisiejszego, a raczej ponad dwudziestoletniego tekstu!

ZOBACZ TEŻ Z archiwum Queer: Czy król Polski mógł być gejem?

[ARTYKUŁ POCHODZI Z 2001 ROKU. JEGO TREŚĆ NIE BYŁA W ŻADEN SPOSÓB MODYFIKOWANA]


Wszyscy wiedzą, że symbolem gejów jest tęcza. W wielu miastach na zachodzie, tęczowe flagi widać wszędzie tam, gdzie spotykają się geje. Nawet, jeśli turysta w Kolonii lub Kopenhadze nie ma żadnego przewodnika po "gejowskich miejscach" - łatwo może je odnaleźć, idąc tropem tęczowych chorągiewek i transparentów, zawieszonych w widocznych miejscach. W amerykańskiej metropolii San Francisco, gejowskie flagi są wszechobecne. Wywieszone są z okiem mieszkań (szczególnie w najbardziej zagejowionej dzielnicy Castro), nad wejściem do klubów, dyskotek, księgarń, zakładów fryzjerskich. Powiewają nawet z masztów latarń ulicznych. W Polsce - tęczową flagę widziałem na ulicznej reklamie klubu Hali Gali w Krakowie (obecnie Cocteau).


Kto wymyślił tęczę jako symbol ruchu gejowskiego i jak się to stało, że przyjął się on tak powszechnie? Jak wiadomo - kolor zawsze odgrywał ogromną rolę w kształtowaniu symboli. Herby, flagi, godła państwowe połączone są zawsze z symboliką kolorystyczną. Ich porządkowaniem zajmuje się cała gałąź nauki, zwana weksylologią. Kolorom przypisywano magiczną moc. Wielobarwna tęcza kojarzona była z mostem, wiodącym do królestwa bogów. W tradycji chrześcijańskiej, kolory tęczy symbolizowały siedem darów Ducha Świętego dla Kościoła: sakrament, doktrynę, urząd, pokorę, modlitwę i moce wiązania i rozwiązywania. W Biblii, tęcza pojawia się, gdy po potopie, Arka Noego zbliżała się do góry Ararat. Jednym słowem, tęcza była symbolem łaski i wybaczenia. W kulturach afrykańskich, tęcza to niebiański wąż, przesyłający energię z nieba do ziemi. Chińczycy łączą 5 kolorów z żywiołami, które w filozofii ming zapewniają harmonię energii jin i jang.

Także homoseksualizm łączony był od dawnych czasów z konkretnymi barwami. Miało to naturalnie wydźwięk negatywny, jako że miłość mężczyzn do mężczyzn uważana była za dewiację, chorobę, grzeszne zboczenie. Za panowania królowej Wiktorii w Anglii, kolorem gejów był zielony. Barwa lawendy, czyli purpura, była popularnym symbolem w wczesnym okresie walki amerykańskich gejów o równouprawnienie, czyli w latach 60-tych. Mówiono wówczas "Purple Power" ("moc purpury"). W czasach nazistowskich, złą sławę zyskał tzw. "różowy trójkąt", który musieli nosić na ramieniu homoseksualiści, prześladowani przez hitlerowców. Paradoksalnie - symbol ten przekornie powrócił w latach osiemdziesiątych, tym razem jako emblemat tzw. "dumy gejowskiej".

Rychło jednak pojawiła się "tęczowa flaga", która rozpoczęła swój zwycięski marsz około dwudziestu lat temu. Wiadomo, że jej autorem jest Gilbert Baker z San Francisco. Pierwszy projekt powstał w roku 1978. Baker był działaczem amerykańskiego ruchu gejowskiego i pragnął stworzyć wyrazisty symbol gejowskiej społeczności w Kaliforni. Flaga, podzielona na osiem poziomych pasów odwoływała się do tradycji symboliki "pięciu ras" i miała następujące kolory: różowy, czerwony, pomarańczowy, żółty, zielony, niebieski, indygo i fioletowy. Jak wyjaśnia sam Baker, znaczenie symboli było następujące: seks, życie, witalność, Słońce, natura, sztuka, harmonia i duchowość.

Z własnoręcznie wykonaną flagą, Baker udał się do wytwórni Paramount Flag Company w San Francisco z zamiarem złożenia zamówienia na wykonanie większej ilości. Niestety, okazało się to niemożliwe, ponieważ poszczególne pasy flagi były ręcznie farbowane a na rynku nie było koloru "intensywnie różowego", jaki wymarzył sobie autor. Nie było wyjścia - jeden pas trzeba było obciąć i pozostało ich tylko siedem. W listopadzie1978 roku, zamordowany został wiceburmistrz San Francisco i jeden z pierwszych polityków, otwarcie deklarujących swą odmienność seksualną. Nazywał się Harvey Milk. Komitet, przygotowujący gejowską demonstrację Pride Parade w 1979 roku, która miała być dowodem siły i determinacji społeczności homoseksualnej, zdecydował użyć tęczowej flagi Bakera. Przy tej okazji jednak, z powodów praktycznych, wyrzucono kolejny kolor: indygo. Stało się tak dlatego, by zapewnić symetryczność. Po każdej stronie ulicy, przez którą przechodził pochód, nieść miano po trzy pasy, każdy w innym kolorze. Ta właśnie manifestacja przyniosła przełom.

Sześciobarwna, tęczowa flaga szybko przyjęła się w Ameryce, a potem na całym świecie. Dziś jest uznanym symbolem gejowskim przez International Congress of Flag Makers. Każdy kolor tęczowego spektrum przypomina, nam o naszej odmienności, o różnych odcieniach naszej natury, upodobań, gustów - z których powinniśmy być dumni.


Opracował: ®OME©

Wyświetl ten post na Instagramie

Post udostępniony przez Queer.pl - portal osób LGBTQ+ (@queer.pl)