Ten żart już nie bawi

Kiedy w zeszłym roku duńskie gazety opublikowały karykatury Mahometa, światem muzułmańskim wstrząsnęły masowe protesty i manifestacje. Muzułmanie nie życzyli sobie żartów z ich Proroka i uważali, że jest to kpina z nich samych. Czy można zatem bezkarnie naśmiewać się z homoseksualistów?

Amerykańskie Gejowsko-Lesbijskie Stowarzyszenie Przeciwko Zniesławieniu (GLAAD) twierdzi, że nie. Skoro bowiem geje nie naśmiewają się z heteroseksualistów oraz z ich zachowań seksualnych, to kpina w drugim kierunku jest również niestosowna. Stowarzyszenie przeprowadziło monitoring filmów, przedstawień teatralnych oraz występów poszczególnych komików. Okazało się, że z gejów najczęściej naśmiewają się heteroseksualiści! W filmie żadnemu homoseksualnemu aktorowi nie powierzono też karykaturalnej roli homoseksualisty ani nie pozwolono, aby wygłaszał kwestie ironizujące na temat gejów czy lesbijek. To z jednej strony dobrze, ale z drugiej GLAAD uważa, że w ten sposób reżyserzy bądź dyrektorzy teatrów sami stawiają się w bardzo złym świetle, ponieważ zdają sobie sprawę, że wygłaszanie takich kwestii przez geja mogłoby być dla niego kłopotliwe i bolesne, czyli niestosowne, a to zakrawa na działanie z premedytacją!

GLAAD podkreśla, że w akcji "Ten żart już nie bawi" nie chodzi o całkowite wyeliminowanie żartów na temat homoseksualistów, ale organizacja ma kilka żelaznych zasad, których te dowcipy nie powinny łamać. Po pierwsze, nie powinny utrwalać stereotypów, a jedynie je wyśmiewać; po drugie, nie powinny być wulgarne; po trzecie, role, które mają pokazywać homoseksualistów w krzywym zwierciadle, powinny być powierzane aktorom-gejom lub z nimi konsultowane. GLAAD zastanawia się bowiem, czy tacy aktorzy są dla reżyserów za mało gejowscy.

Działaczom tej organizacji nie podoba się również fakt, że niektórzy heteroseksualni komicy chcąc udawać gejów przebierają się za kobiety. Raport GLAAD wymienia tych komików (na czele z Margaret Cho), którzy będąc heteroseksualni i przebierając się za kobiety nie naruszają godności osób homoseksualnych, ale jest także czarna lista.

A wszystko to, zdaniem aktywistów, stało się w dużej mierze przez Eddy'ego Murphy'ego, który w swoich filmach oraz programach live wprowadził rozmowę dwóch heteroseksualistów, którzy świadomie lub nieświadomie nabijają się z gejów. Ta maniera została skopiowana przez innych aktorów komediowych.

Na reżyserów i aktorów w Hollywood padł blady strach, ponieważ GLAAD to bardzo wpływowa organizacja i niejednemu już zaszkodziła. Twierdzą oni, że takie żądania są nie do przyjęcia, ponieważ ograniczają ich swobodę wyrazu artystycznego. Tłumaczą także, że publiczność, widząc aktora, o którym wiadomo, że jest gejem, a występuje parodiując homoseksualistów, nie tylko nie będzie się śmiała, ale także wprawi to ją w spore zakłopotanie i zdenerwowanie. Mimo tych protestów już dzisiaj widać znaczną ostrożność u scenarzystów w doborze dowcipów. GLAAD wobec takiej argumentacji pozostaje nieugięte i odpowiada przewrotnie: Chcecie się śmiać? To śmiejcie się z Arabów!

Ciekawe, co o tym myślą polscy komicy, tacy jak Jerzy Kryszak czy Marcin Daniec, którzy w swoich programach kabaretowych wykorzystywali żarty na temat gejów, i to niekoniecznie w sposób korzystny dla gejowskiej godności.

("On I On" / tes)