Lipa! Czyli Kochanowski komentuje

Zadzwoniła do mnie pani z radiowej Trójki i powiedziała, że chce porozmawiać że mną na antenie o tym, czy emancypantki są potrzebne. Na początku zbaraniałem - o jakie emancypantki jej chodzi? Potem dopiero dotarło do mnie, że chodzi jej o feministki po prostu, a używa, biedactwo, archaicznego słowa, bo nie zdaje sobie sprawy z tego, że od czasu pierwszych zwolenniczek emancypacji kobiet, czyli wyzwolenia ich spod mężowskiej władzy, zmieniła się nie tylko nazwa ruchu, ale i jego cele i formy.

Cieszę się, że polski Dzień Kobiet z idiotycznego pseudo-święta peerelowskiej szarzyzny przemienił się w dzień przypomnienia o celach ruchu feministycznego. A cele te - i nigdy dość przypominania o tym - są w ogromnym stopniu zbieżne z celami ruchów lesbijskich (co oczywiste) i gejowskich. Podstawowy to walka z przemocą wobec kobiet: prawną, społeczną i kulturową, której źródłem jest dominacja heteroseksualnego mężczyzny. My, geje, doświadczamy na tyle wiele upokorzeń, dyskryminacji i marginalizacji, że powinniśmy intuicyjnie czuć bliskość wobec ruchu feministycznego, działającego w sprzeciwie wobec podobnych doświadczeń kobiet. Nie ma i nie może być tolerancji dla żadnej przemocy, żadnej dyskryminacji, żadnej dominacji.

Ale nie tylko dlatego 8 marca to ważny dla mnie dzień. Wierzę, że geje - homoseksualni lub biseksualni mężczyźni - mają jeden dzień w roku nie tylko na to, by zastanowić się nad sytuacją kobiet w naszym społeczeństwie, ale także nad problemem kobiecego pierwiastka w każdym z nas. Kulturowo i tak przepadliśmy: definicja kulturowa płci męskiej głosi, że mężczyzna to ten, który posiada penisa, ale zarazem ten, który seksualnie pożąda kobiety. Oczywiście, ten kulturowy model można zmieniać, ale ja myślę, że jest lepsza droga: droga do przekraczania, do transgresji podziału płciowego i uświadomienia sobie, że wszyscy jesteśmy po prostu ludźmi, w których w różnym stopniu manifestują się elementy kulturowo uznane za "męskie" i za "kobiece", niezależnie od "faktycznej" płci biologicznej. Przy wypełnianiu obowiązkowego pola "płeć" w różnych ankietach dość często mam stresy, bowiem nie czuję się mężczyzną, a nie sądzę, żebym miał podstawy do deklarowania się jako kobieta. Nie, nie jestem ani transseksualny, nie jestem też transwestytą. Jestem teoretykiem społecznym, który zdaje sobie sprawę z tego, jak wiele zła uczyniła obecność kulturowych i społecznych kategorii "męskości" i "kobiecości" i jest mi bardzo trudno poczuć solidarność z pokoleniami mężczyzn pakujących swoje żony do złotych czasami klatek, a najczęściej do brudnej i zadymionej kuchni. Trudno mi poczuć intergeneracyjną więź z ludźmi, którzy uznawali swoją wyższość nad innymi ludźmi tylko z tego powodu, że im coś dynda między nogami. Jednocześnie mam w głębokim poważaniu to, co zwie się "kulturowymi wzorcami płci" i choć jestem właścicielem zabójczo męskiego barytonu, staram się od czasu do czasu "poczuć kobietą": by sprzeciwić się częstej wśród gejów i szowinistycznej, zwyczajnie szowinistycznej niechęci wobec cech kobiecych w zachowaniu mężczyzny oraz by podkreślić moją duchową solidarność z wielowiekowym upokorzeniem i zniewoleniem kobiet. Dlatego też 8 marca to także moje święto.

Jeśli jednak wyjdę w tym dniu na krakowski rynek na manifę, to przede wszystkim po to, by protestować przeciw uprzedmiotowieniu kobiet i odebraniu im prawa do decydowania o własnym ciele, przeciw lekceważeniu problemu domowej przemocy wobec kobiet, przeciw brakowi edukacji seksualnej, który to brak uderza przede wszystkim w kobiety, przeciw dyskryminacji kobiet na rynku pracy, przeciw tym wszystkim patologiom, które sprawiają, że nasz kraj pozostaje nadal krajem niesprawiedliwości i krzywdy. A na to nie mogę dać mojej zgody.

Jacek Kochanowski