logo Queer.pl Dawniej Innastrona.pl
21.08.2017    STARTSKLEPKONTAKT

...
42
3
4

Estoński pupil Oscara Wilde'a

Felieton Witolda Jabłońskiego

Dodano: 28.10.2015, Aktualizacja: 28.10.2015

Z twórczością Erica Stenbocka (1860 - 1895) zetknąłem się pierwszy raz na początku lat 90., gdy w Wydawnictwie Łódzkim planowano publikację antologii brytyjskich opowiadań wampirycznych. Jednym z nich miała być „Prawdziwa historia wampira” tegoż autora. Już wówczas urzekła mnie niezwykła atmosfera utworu i przedziwny typ wyobraźni pisarza kompletnie u nas nieznanego, a nawet w samej Anglii pamiętanego jedynie w wąskim gronie historyków i koneserów literatury końca XIX stulecia. Niestety, państwowa oficyna przestała istnieć i antologia ostatecznie nie powstała, przepadając w pomroce dziejów. Całkiem niedawno wydawnictwo Zoas Press zaprezentowało inny tytuł owego twórcy: luksusowo wydany, bibliofilski rarytas, „Faust”.

Zanim przejdziemy do omawiania treści utworu, parę słów o autorze. Urodzony i wychowany w Anglii, obdarzony hrabiowskim tytułem, pochodził z estońskiej arystokracji. Przyznawał się do swego pochodzenia, parokrotnie nawet odwiedził rodowy zamek, wszelako czuł się bliżej związany z kulturą i literaturą Zjednoczonego Królestwa. Był duchem niespokojnym, poszukującym wciąż sensu życia i zakazanych tajemnic. W jego luksusowo urządzonym apartamencie stały posążki Buddy, Erosa, innych pogańskich idoli, a gdy przebywał w Oksfordzie, wraz z jednym z przyjaciół próbowali co tydzień czcić nową religię. „Uczony, koneser, pijak, poeta, zboczeniec, najbardziej uroczy człowiek” - tak określił omawianego tutaj autora William Butler Yeats, jeden ze sławetnej wówczas londyńskiej kompanii „estetów”, a przy tym najwybitniejszy w tym gronie poeta. Ostatecznym bowiem objawieniem stała się dla estońskiego hrabicza Sztuka, uosobiona w intelektualnym przewodniku owej grupy artystycznej, jakim był Oscar Wilde. Młody Eric został członkiem elitarnego klubu „Zielonych Goździków” (nazywanym tak od kwiatka noszonego w klapie na wzór uwielbianego twórcy), skupiającego fanów i naśladowców artysty. Tak scharakteryzowała to środowisko Ewa Kuryluk: „Na początku lat dziewięćdziesiątych [XIX w.] środowisko angielskich dekadentów ma już ugruntowaną pozycję i skupia na sobie ciekawość nie tylko angielskiego społeczeństwa. Rozgłos i specyficzną reputację zawdzięczają artyści i literaci głównie ekstrawagancjom swojego duchowego przywódcy Oscara Wilde'a. (…) Poza Wilde'em i Yeatsem wszyscy prawie poeci, obracający się w tym środowisku [jednym z nich był właśnie Stenbock - WJ], reprezentują raczej średni poziom literacki i przetwarzają na rozmaite sposoby typowe motywy fin de siecle'u, głównie francuskiej proweniencji. Jeszcze przed głośnym procesem Wilde'a środowisko to spowija aura sensacji spowodowana nie tyle szczególnymi ekstrawagancjami, perwersjami czy epatującymi purytańską moralność wytworami w rodzaju „Doriana Graya”, co reputacją, jaką w tej epoce cieszy się w Europie Londyn” (Ewa Kuryluk, „Salome albo o rozkoszy”, Kraków 1976). Wracając do prezentowanego utworu, od razu należy stwierdzić, że tytułowy Faust niewiele ma wspólnego z postacią znaną nam ze staroniemieckiej legendy, tragedii Christophera Marlowe'a czy dramatu Goethego. Zbieżny jest jedynie punkt wyjścia: stary uczony, nie zyskawszy dzięki nauce odp...   ( Pozostało znaków: 10257 )
Witold Jabłoński Autor: Witold Jabłoński Pisarz, dziennikarz, redaktor Ukończył filologię polską na Uniwersytecie Łódzkim. Dwa następne lata był sekretarzem Jerzego Andrzejewskiego. Pracował w Domu Teatru Łódzkiego Domu Kultury (1983/84), Teatrze Nowym, Wydawnictwie Łódzkim, a w 1988 roku ukazała się jego debiutancka powieść, „Gorące uczynki”. W latach 1991/1995 utrzymywał się wyłącznie z pisania: tworzył wówczas serie popularnych biografii, pastisze powieści egzotycznych (wspólnie z Maciejem Świerkockim) i pastisz dalszego ciągu Trędowatej. Był pracownikiem "Gazety Wyborczej - Łódzkiej" i redaktorem prowadzącym dodatek Tygodnik Kulturalny "Verte”. Publikuje również eseje filmowe w miesięczniku "Kino". Był dyrektorem Wydziału Kultury i Sztuki Urzędu Miasta Łodzi, a od marca 1999 r. dyrektorem Śródmiejskiego Forum Kultury. Autor m.in. cyklu „Gwiazda Wenus, Gwiazda Lucyfer”, horroru fantastycznego „Dzieci Nocy” oraz „Kochanka Czerwonej Gwiazdy”.

Ten artykuł został przeniesiony do archiwum

Dostęp do archiwalnych artykułów (starszych 4 tygodnie) możliwy jest dla abonentów serwisu »Przyjaciel Queer.pl. Dostęp do pojedyńczych artykułów z archiwum możliwy jest także za pomocą wiadomości SMS.

UZYSKAJ DOSTĘP DO ARCHIWALNYCH ARTYKUŁÓW
» Zostań abonentem Przyjaciel Queer.pl by czytać materiały bez kodów i bez ograniczeń lub...


WPISZ KOD

OK
System mikropłatności SMS-owych dostarczany jest przez:
Logo Mobiltek
UZYSKAJ DOSTĘP DO TEGO ARTYKUŁU

Wyślij SMS na numer 7268 o treści:
IS CZYTAJ 196550   (koszt: 2zł + VAT)
Otrzymasz kod, dzięki któremu uzyskasz dostęp do materiału przez 48 godzin.

Zapisz Zapisz stronę Magazyn+ Magazyn Pełny ekran Pełny ekran
Estoński pupil Oscara Wilde'a Eric Stenbock
REKLAMA
REKLAMA

© 1996-2017 Prawa autorskie zastrzeżone, ISSN 2299-9019
666
Bądź queer na facebooku